به گزارش همشهری آنلاین، عربستان با تولید روزانه حدود 9 تا 10 میلیون بشکه نفت، یکی از 3 تولیدکننده بزرگ جهان به شمار میرود و روزانه حدود 6 تا 7 میلیون بشکه نفت صادر میکند. این کشور نزدیک به 10 درصد تولید جهانی و حدود یکششم صادرات نفت خام جهان را در اختیار دارد.
به همین دلیل، هرگونه تهدید علیه زیرساختهای نفتی یا مسیرهای صادراتی این کشور به سرعت به یک ریسک جهانی برای بازار انرژی تبدیل میشود، حتی اگر تولید نفت کاهش پیدا نکند. بر همین اساس روز گذشته حملات پهپادی به تاسیسات نفتی عربستان منجر به آمادهباش بازارهای جهانی شد. با این حال از آنجا که حملات در تعطیلات آخر هفته بازارهای جهانی رخ داده است، معاملهگران هنوز فرصت واکنش به این تحولات را پیدا نکردهاند. از این رو، نخستین واکنشها به این رویداد در زمان بازگشایی معاملات نفت در روز دوشنبه نمایان خواهد شد.
چرا حمله به تاسیسات نفتی عربستان برای بازار اهمیت دارد؟بازار جهانی نفت هنوز تجربه حمله به تاسیسات بقیق و خریص در سال 2019 را فراموش نکرده است؛ حملهای که حدود 5.7 میلیون بشکه از تولید روزانه عربستان را برای مدتی از مدار خارج کرد و قیمت نفت را بهشدت افزایش داد.
به همین دلیل، هرگونه خبر درباره حمله به تاسیسات آرامکو، حتی اگر در نهایت خسارت محدودی به همراه داشته باشد به سرعت بر انتظارات بازار اثر میگذارد و ریسک ژيوپلیتیکی را در قیمت نفت منعکس میکند.
هنوز مشخص نیست سطح آسیبی که به تاسیسات نفتی عربستان وارد شده چقدر است و رسانههای بینالمللی تاکنون کاهش تولید یا توقف صادرات نفت عربستان را تایید نکردهاند.
با این حال، آنچه بیش از هر چیز معاملهگران را نگران کرده، احتمال تداوم این حملات و گسترش ناامنی در مسیرهای دریایی است.
تاثیر بابالمندب بر صادرات عربستانآنچه بازار نفت را نگران کرده، صرفا حمله به یک پالایشگاه یا یک بندر نیست، بلکه احتمال شکلگیری یک بنبست ژيوپلیتیکی برای صادرات نفت عربستان به آسیاست.
اروپا همچنان میتواند نفت عربستان را از مسیر ینبع و کانال سويز دریافت کند، اما اگر هرمز و بابالمندب بهطور همزمان ناامن شوند دسترسی بزرگترین صادرکننده نفت جهان به مهمترین مشتریان خود در آسیا با چالش جدی مواجه خواهد شد.
آمارهای تجارت انرژی نشان میدهد حدود 70 تا 75 درصد صادرات نفت عربستان، معادل حدود 4.5 تا 5 میلیون بشکه در روز راهی بازارهای آسیایی بهویژه چین، هند، ژاپن و کرهجنوبی میشود، درحالیکه سهم اروپا از صادرات نفت این کشور حدود 10تا 15 درصد برآورد میشود. از این رو، در سناریوی ناامن شدن همزمان تنگه هرمز و بابالمندب چالش اصلی عربستان نه در صادرات به اروپا، بلکه در حفظ جریان صادرات به بزرگترین مشتریان آسیایی خود خواهد بود؛ موضوعی که میتواند با افزایش زمان و هزینه حمل، عرضه موثر نفت در بازار جهانی را کاهش دهد و فشار صعودی بر قیمتها وارد کند.
پیشبینی قیمت نفتبرآوردهای موسسات بینالمللی نشان میدهد بازار نفت نسبت به هرگونه اختلال در زیرساختها و صادرات عربستان حساسیت بالایی دارد. تجربه حمله به تاسیسات بقیق و خریص در سال 2019 که حدود 5.7 میلیون بشکه از تولید روزانه عربستان را بهطور موقت از مدار خارج کرد، موجب ثبت بزرگترین جهش روزانه قیمت نفت در چند دهه اخیر شد. اکنون نیز برخی بانکهای سرمایهگذاری ازجمله گلدمن ساکس در سناریوهای تشدید تنش در خاورمیانه برآورد میکنند که درصورت اختلال پایدار در عرضه یا مسیرهای انتقال نفت، قیمت نفت برنت میتواند از مرز 120 دلار در هر بشکه عبور کند و درصورت گسترش بحران به سایر گلوگاههای انرژی، حتی با افزایش بیشتری نیز مواجه شود. این پیشبینیها نشان میدهد بازار جهانی نفت بیش از آنکه به خسارتهای مقطعی واکنش نشان دهد، بهاحتمال تداوم اختلال در عرضه و صادرات نفت حساس است.
